ΛΕΞΙΚΟ

Ευγενή μέταλλα

ΧΡΥΣΟΣ / Καθαρός Χρυσός ( Προέλευση)


Ο χρυσός ανακαλύφθηκε περί το 5.000 π.Χ. και ήταν από εκείνα τα χρόνια ένα περιζήτητο εμπόρευμα. Ευρήματα σε αρχαίους τάφους και σε ανασκαφές στην Κοιλάδα του Νείλου αποδεικνύουν, ότι ήδη πριν 4.000 χρόνια η επεξεργασία του χρυσού ήταν σε πλήρη άνθηση. Στον Μεσαίωνα εξαντλήθηκαν τα αποθέματα χρυσού των ευρωπαϊκών χωρών. Μετά την ανακάλυψη της Αμερικής το έτος 1492 τα κοιτάσματα χρυσού στο Μεξικό, το Περού και την Βραζιλία δημιούργησαν τεράστιο πλούτο. Το 1848 ανακαλύφθηκαν κοιτάσματα χρυσού στην Καλιφόρνια, το 1854 στην Αυστραλία, το 1880 στην Νότιο Αφρική και το 1896 στο Clodiac σε έναν παραπόταμο του Yukon στην Βόρεια Αμερική.

ΧΡΥΣΟΣ / Καθαρός Χρυσός (Χαρακτηριστικά)


Ο χρυσός που δεν περιέχει προσμίξεις ονομάζεται καθαρός χρυσός (fine gold). Είναι απαλλαγμένος από όλα τα άλλα μέταλλα, όπως ασήμι και χαλκό και μπορεί να μετατραπεί σε φύλλα χρυσού (περίπου 1 micrometer) με τη βοήθεια κυλίνδρου. Ο καθαρός χρυσός έχει ένα ανοιχτοκίτρινο χρώμα που δεν αλλάζει, διότι δεν οξειδώνεται από τον ατμοσφαιρικό αέρα. Είναι το πιο ελαστικό μέταλλο. Επειδή είναι μαλακός και εύκαμπτος αναμιγνύεται με άλλα μέταλλα πριν την επεξεργασία του. Με την προσθήκη ασημιού γίνεται το χρώμα του πιο ανοικτό, με την προσθήκη χαλκού παίρνει χρώμα πιο σκούρο. Ο χρυσός υπάρχει σε χρώματα κίτρινο χρυσό, κόκκινο χρυσό, λευκόχρυσο, πράσινο χρυσό, ροζ και γκρίζο χρυσό.

Ασήμι (προέλευση)


Και το ασήμι ανήκει στα μέταλλα, τα οποία είναι γνωστά στον άνθρωπο ήδη από την προϊστορική εποχή. Ανακαλύφθηκε περίπου το 4.000 χρόνια π.Χ. Οι Αιγύπτιοι το έπαιρναν από την Νουβία, οι Φοίνικες, οι Καρχηδόνιοι και οι Ρωμαίοι από την Ισπανία. Η Γερμανία άρχισε την εξόρυξη ασημιού στο Goslar του Harz και στο Freiberg του Sachsen ήδη από το 10ο αιώνα. Από το 1521 το Μεξικό, η Βολιβία, το Περού, η Χιλή και η Αργεντινή και από το 1860 οι ορεινές περιοχές των ΗΠΑ προμηθεύουν την παγκόσμια αγορά με τεράστιες ποσότητες ασημιού.

Ασήμι (ιδιότητες)

Το ασήμι είναι το μέταλλο με το λευκότερο χρώμα. Επειδή λόγω της μαλακότητάς του δύσκολα μπορεί να επεξεργαστεί, αναμιγνύεται με χαλκό. Το ασήμι είναι άριστος αγωγός της θερμότητας και του ηλεκτρισμού και γι’ αυτό το συναντάμε στους τομείς της ηλεκτροτεχνικής, οδοντοτεχνικής και στην φωτογραφία. Λόγω της βακτηριοκτόνου επίδρασής του βρίσκει μεγάλη εφαρμογή και στην Ιατρική.

Πλατίνα (Προέλευση)


Στον Μεσαίωνα η πλατίνα ήταν άγνωστη. Το 1735 την ανακάλυψαν οι Ισπανοί με την μορφή μικρών κόκκων στον ποταμό Pinto στην Κολομβία. Όμως αυτό το γκρι μέταλλο είχε πολύ υψηλό σημείο τήξης και δεν μπορούσαν να το επεξεργαστούν εύκολα. Γι’ αυτό το ονόμασαν περιφρονητικά πλατίνα = ασημάκι, δηλαδή το υποκοριστικό του plata που στα ισπανικά σημαίνει ασήμι.

Πλατίνα (ιδιότητες)


Η πλατίνα είναι ένα μέταλλο με υψηλό ειδικό βάρος. Λειώνει δυσκολότερα από τον χρυσό και το ασήμι, αφού το σημείο τήξης φθάνει τους 1774 °C. H πλατίνα είναι σκληρότερη από τον χρυσό και το ασήμι και εξαιρετικά συνεκτική και ταυτόχρονα εύπλαστη. Η πλατίνα παίρνει κατά το γυάλισμα μια υψηλή λάμψη. Με το γκρίζο λευκό χρώμα που μπορεί να γίνει πιο ανοιχτό με την χρήση παλλάδιου, αστράπτει ιδιαίτερα σε δέσιμο με μπριγιάν.

Παλλάδιο ( Ιδιότητες )


Η πλατίνα δεν είναι ποτέ εντελώς καθαρή κατά την εξόρυξή της. Βρίσκεται πάντα μαζί με άλλα πέντε είδη μετάλλων. Αυτά είναι το παλλάδιο, το ιρίδιο, το ρόδιο, το όσμιο και το ρουθήνιο. Το λευκό μέταλλο παλλάδιο βρίσκεται πάντα με την πλατίνα αλλά μπορεί να εξαχθεί ως υποπροϊόν και από ορυκτά χρυσού, ασημιού και νικελίου.

Παλλάδιο (προέλευση)


Στην κατασκευή κοσμημάτων το παλλάδιο χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της ακριβότερης πλατίνας. Τα πλεονεκτήματα είναι προφανή. Είναι πιο ανοιχτόχρωμο από την πλατίνα, είναι ελαφρύτερο, με χαμηλότερη τιμή και παίρνει κατά το γυάλισμα μια εξαιρετική λάμψη. Κατά την επεξεργασία της πλατίνας έχει προστεθεί τις περισσότερες φορές ένα μικρό μέρος παλλάδιου, για να λευκάνει το χρώμα της πλατίνας. Ακόμα και ο λευκόχρυσος περιέχει παλλάδιο. Η πλατίνα χρησιμοποιείται επίσης σαν καταλύτης για χημικούς σκοπούς και βρίσκει εφαρμογή σε συσκευές πειραμάτων και στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Κράμα


Κράματα προκύπτουν, μέσω της σύντηξης δύο ή περισσοτέρων μετάλλων. Ο χρυσοχόος δουλεύει σχεδόν αποκλειστικά με κράματα. Κανένα από τα ευγενή μέταλλα (χρυσός, ασήμι, πλατίνα) δεν δουλεύεται σε καθαρή μορφή. Ο χρυσός και το ασήμι σε πλήρη καθαρότητα είναι πολύ μαλακά μέταλλα και η πλατίνα δεν είναι αρκετά λευκή. Για το λόγο αυτό τα μέταλλα αυτά πρέπει να αναμιχθούν με άλλα μέταλλα, ώστε να μπορέσουν να μορφοποιηθούν. Ο χρυσοχόος αναμιγνύει τον χρυσό με φθηνότερα μέταλλα όπως π.χ. είναι το ασήμι και ο χαλκός για να αυξήσει την σκληρότητά του και να δημιουργήσει διάφορους χρωματισμούς. Με την πρόσμιξη προκύπτει μια μεγαλύτερη ποσότητα μετάλλου, που επιτρέπει κατασκευές με μικρότερο κόστος και ποικίλες αποχρώσεις χρυσού.

 

Κλίμακα άριστης περιεκτικότητας:


24 καράτια = 24 καράτια χρυσού = 1000 / Gold
18 καράτια = 18 καράτια χρυσού + 6 καράτια πρόσθετα = 750 / Gold
14 καράτια = 14 καράτια χρυσού + 10 καράτια πρόσθετα = 585 / Gold
8 καράτια = 8 καράτια χρυσού + 16 καράτια πρόσθετα = 333 / Gold

Κοπές Πολύτιμων Λίθων

Κοπές


Κατά την κοπή Facette η πέτρα περιβάλλεται από ένα μεγαλύτερο ή μικρότερο αριθμό των γεωμετρικών επιφανειών, ως επί το πλείστον τρεις και τέσσερις γωνίες και οι έδρες ονομάζονται (Facette = επιφάνειες).

Κοπή μπριγιάν (Round Brilliant Cut)

Ένα μπριγιάν αποτελείται από το άνω και το κάτω τμήμα, που ενώνονται μεταξύ τους. Το άνω τμήμα καταλαμβάνει το ένα τρίτο του συνολικού ύψους του μπριγιάν κατά την συνηθισμένη κοπή. Κατά την πλήρη κοπή το άνω τμήμα εμφανίζει 32 έδρες (Facette), ενώ το κάτω τμήμα εμφανίζει 24 έδρες (Facette). Αυτή η κοπή χρησιμοποιείται σε μπριγιάν μεγέθους τουλάχιστον 1/25 του καρατιού. Σε μικρότερα μεγέθη (1/26 έως 1/40 του καρατιού) το άνω, αλλά και το κάτω τμήμα εμφανίζει 16 έδρες (Facette). Ακόμη και μικρότερες πέτρες των 1/25 – 1/300 καρατίων είναι γνωστές ως «οκτάγωνες».

Κοπή μπαγκέτα


Πρόκειται για μια κοπή πολυεδρική ορθογώνιων εδρών.

Κοπή Fancy Cut


Οι Fancy κοπές καταλήγουν σε διάφορες μορφές όπως Heart, Emerald, Marquise, Oval, Pear.

Κοπή Princess


Η κοπή Princess είναι ένα σχετικά νέο είδος κοπής διαμαντιών, που δίνει στο διαμάντι τετραγωνισμένο σχήμα με πολλές έδρες. Σε αντίθεση με την κοπή μπριγιάν, όπου η άνω οριζόντια έδρα είναι στρογγυλεμένη με πολλές διαβαθμίσεις, στην κοπή Princess η έδρα είναι τετραγωνισμένη.

Είδη πετρών

Μπριγιάν


Μπριγιάν ονομάζεται το διαμάντι, το οποίο έχει υποβληθεί σε κοπή μπριγιάν (τουλάχιστον 32 πλευρές στο άνω μέρος συν την έδρα και τουλάχιστον 24 έδρες στο κάτω μέρος). Το σύντομο όνομα μπριγιάν επιτρέπεται μόνο για τα διαμάντια και όλοι οι άλλοι πολύτιμοι λίθοι με κοπή μπριγιάν πρέπει να φέρουν πάντα το όνομα του ορυκτού (π.χ. μπριγιάν ζιρκονίου ή ζιργκόν σε κοπή μπριγιάν).

 

Διαμάντι


Το διαμάντι αποτελεί μια κρυσταλλική μορφή του άνθρακα. Είναι συνήθως ο ακριβότερος πολύτιμος λίθος. Λόγω της ισχυρής διάθλαση του φωτός που επιτρέπει και της διασποράς του χρώματός του αστράφτει ζωηρό. Τα πιο εντυπωσιακά διαμάντια είναι διαυγή σαν νερό και διαφανή. Όμως υπάρχουν και χρωματιστά διαμάντια σε κίτρινο, μπλε, καφέ, πράσινο και μαύρο χρώμα. Την ομορφιά και την λάμψη των διαμαντιών τη διακρίνει κανείς μετά από την διαδικασία της κοπής και του γυαλίσματος. Οι κυριότερη μορφή κοπής είναι το μπριγιάν (Round). Η αξία του διαμαντιού εξαρτάται από το χρώμα, την καθαρότητα, τη κοπή και το μέγεθός του (color-clarity-cut-carat). Πολύ μικρές πέτρες, οι λεγόμενες οκτάγωνες και πλήρως γυαλισμένες, είναι οι πιο ακριβές, λόγω του υψηλού κόστους κοπής.

Επιφάνειες

Επιφάνεια ματ

Για να αποκτήσει η βέρα στην επιφάνεια της τη μορφή ματ, πρέπει να περάσει από την επεξεργασία ενός ειδικού μηχανήματος. Στην άκρη ενός σωλήνα τοποθετείται η βέρα και έρχεται σε επαφή με λεπτούς κόκκους άμμου που διαμορφώνουν το αποτέλεσμα ματ, το οποίο επιθυμούμε. Όσο πιο λεπτή η άμμος που χρησιμοποιείται στο μηχάνημα, τόσο πιο λεπτό το αποτέλεσμα της επιφάνειας σε μορφή ματ. Ισχύει και το αντίστροφο.

Επιφάνεια λουστρέ


Για να επιτύχουμε την γυαλιστερή (λουστρέ) επιφάνεια της βέρας πρέπει να έχει προηγηθεί ο καθαρισμός της επιφάνειας. Μόνο όταν γυαλιστεί σε βάθος η εξωτερική επιφάνεια του μετάλλου μπορούμε να πετύχουμε μια άψογη γυαλάδα.

Επιφάνεια Silk Mat

Η Silk Mat επιφάνεια έχει μια χαρακτηριστική θαμπάδα, που επιτυγχάνεται με την ίδια διαδικασία που έχει προαναφερθεί στην επιφάνεια ματ. Ανάλογα με την εφαρμοζόμενη μέθοδο το ματ θα γίνει περισσότερο ή λιγότερο λεπτόκοκκο.

Σφυρήλατη επιφάνεια


Η επεξεργασία της συγκεκριμένης επιφάνειας γίνεται με ιδιαίτερη αγάπη με το χέρι. Με ένα ειδικό σφυρί στρογγυλεύονται οι γωνίες της βέρας, η οποία αποκτά έτσι μια ξεχωριστή μορφή. Συνήθως το τελικό αποτέλεσμα είναι σε λουστρέ επιφάνεια.

Επιφάνεια Eismatt


Ιδιαίτερη γοητεία προσφέρει η επιφάνεια Eismatt, η οποία μπορεί να συνδυαστεί πολύ όμορφα με κάποιο είδος διαμαντιού. Η επιφάνεια Eismatt επιτυγχάνεται με ένα ειδικό γυαλόχαρτο που με κυκλικές κινήσεις δημιουργεί μια εμφάνιση “γρατζουνιάς”, που σε συνδυασμό με την λουστρέ επιφάνεια και με τα εκθαμβωτικά μπριγιάν δίνει ένα ιδιαίτερο οπτικό ερέθισμα.

Επιφάνεια Sidematt


Ακόμα ένα είδος επιφάνειας είναι η Sidematt. Δημιουργείται με ειδική επεξεργασία από μια κατάλληλη βούρτσα που δίνει στην βέρα μια μορφή με πολλές κατανεμημένες γραμμές (μεγάλες κάθετες, μικρές πλάγιες ή μικρές παράλληλες ως προς το πλάτος της βέρας).

Επιροδίωση


Το ρόδιο διακρίνεται για την αντοχή του στην οξείδωση και στις φθορές. Γι’ αυτό και χρησιμοποιείται για την επίστρωση των βερών, με μια διαδικασία, μέσα από την οποία το λευκόχρυσο γίνεται πιο λαμπερό όπως και η πλατίνα. Εκτός όμως από την γυαλάδα δίνει χρώμα και προστατεύει το μέταλλο.

Επιπλατίνωση


Η βέρα η οποία θέλουμε να είναι πιο κομψή και πιο λαμπερή, περνάει από την διαδικασία του επιπλατινώματος. Η μέθοδος αυτή συνιστάται για την χρωματική βελτίωση της εξωτερικής επιφάνειας των βερών. Η επιπλατινωμένη επιφάνεια δίνει στο κόσμημα μια πιο λευκή, γυαλιστερή όψη. Το ευγενές μέταλλο των βερών, το οποίο βρίσκεται κάτω από το επίστρωμα του επιπλατινώματος, προστατεύεται με αυτό τον τρόπο από την αλλαγή του χρώματος.

Είδη Αδαμαντοδεσίας

Τοποθέτηση με δόντια


Με τη μέθοδο αυτή η πέτρα στηρίζεται όρθια επάνω στο δαχτυλίδι και συγκρατείται από μεταλλικά εξογκώματα (δόντια). Ο χρυσοχόος κατασκευάζει τα δόντια από ένα μεταλλικό κώνο ο οποίος μερικώς τεμαχίζεται. Τα δόντια που σχηματίζονται γυρίζονται ανάποδα και η βάση συγκολλείται επάνω στο δαχτυλίδι.Για καλύτερη συγκράτηση της πέτρας τα δόντια φραζάρονται στο επάνω μέρος τους και συσφίγγονται γύρω από την πέτρα. Αυτό το δέσιμο το συναντά κανείς συνήθως σε μονόπετρα.

Τοποθέτηση με καστόνι

Η πέτρα εισάγεται σε μία κυκλική λωρίδα μετάλλου, που “αγκαλιάζει” τον πολύτιμο λίθο, και τον στερεώνει επάνω στο κόσμημα, μέσω τριβής της ακμής της μεταλλικής «ζώνης» και της πέτρας. Η μέθοδος αυτή τοποθέτησης πολύτιμων λίθων, είναι οικονομική,γιατί χρησιμοποιείται μόνο ένας λεπτός μεταλλικός δακτύλιος και αποκρύπτεται μόνο ένα μικρό τμήμα της πέτρας.

Τοποθέτηση ενδιάμεσα από μπάρες


Ο πολύτιμος λίθος, τοποθετείται ανάμεσα σε δύο χοντρές μπάρες. Όπως στην προαναφερθείσα περίπτωση δημιουργούμε λούκια στα πλαϊνά της κάθε μπάρας. Πιέζουμε τον πολύτιμο λίθο μέχρι να σφηνωθεί μέσα στην υποδοχή της, και μετά χρησιμοποιώντας το καλέμι, πιέζουμε το μέταλλο που υπάρχει στο πάνω μέρος από το λούκι, ώστε να στερεώσουμε εντελώς τον πολύτιμο λίθο.

Τοποθέτηση συμπίεσης


Για να είναι επιτυχής αυτός ο τρόπος στερέωσης, πρέπει να δημιουργήσουμε δύο εγκοπές στα δύο αντικριστά άκρα του δαχτυλιδιού. Σπρώχνουμε τον πολύτιμο λίθο, ώστε να τοποθετηθεί με δυσκολία και να σταθεροποιηθεί μέσα στο άνοιγμα που έχουν τα δύο άκρα του δαχτυλιδιού. Η στερέωση της πέτρας γίνεται με την σύσφιξη που ασκούν τα δύο άκρα, λόγω της ροπής που έχουν για να κλείσουν. Ο πολύτιμος λίθος δείχνει εντυπωσιακός, διότι μοιάζει να αιωρείται.

Τοποθέτηση Pave


(Βλέπε Τοποθέτηση ενδιάμεσα από μπάρες) Πρόκειται για την εξέλιξη της Τοποθέτηση ενδιάμεσα από μπάρες. Με τη μέθοδο αυτή δημιουργείται ακόμα μία μπάρα γύρω από την πέτρα. Έτσι μπορεί να τοποθετηθεί είτε μία πέτρα είτε περισσότερες σε σειρα.

Τοποθέτηση σε κανάλι

(Βλέπε Τοποθέτηση συμπίεσης) Πρόκειται για την εξέλιξη της Τοποθέτησης συμπίεσης. Οι πολύτιμοι λίθοι τοποθετούνται συρταρωτά ο ένας κοντά στον άλλο μέσα στο “κανάλι” που έχει το κόσμημα. Τέλος με το καλέμι πιέζουμε την επάνω μικρή επιφάνεια του κοσμήματος, μέχρις ότου ο κάθε πολύτιμος λίθος να σταθεροποιηθεί στη θέση του.

Λοιπές δυνατότητες

Comfort Fit (άνετη εφαρμογή)


Λέγοντας Comfort Fit εννοούμε την αίσθηση άνεσης που δημιουργείται από την εσωτερική επιφάνεια της βέρας, η οποία έχει μια μικρή κύρτωση. Το Comfort Fit στην εσωτερική επιφάνεια της βέρας, είναι το ανατομικό σχήμα που έχει, το οποίο εξυπηρετεί κυρίως την άνεση, εφόσον η βέρα μπορεί να φορεθεί ευκολότερα στο δάχτυλο. Και φυσικά αυτό οφείλεται στο στρογγύλεμα της εσωτερικής επιφάνειας της βέρας.

Καράτι (ct ή kt)


Καράτι ονομάζεται η μονάδα μέτρησης βάρους πολύτιμων λίθων (ct). Ένα καράτι αντιστοιχεί σε 200 Milligram (200 Milligram = 0.2 gram). Καράτι παράλληλα ονομάζουμε και την περιεκτικότητα σε χρυσό ενός κράματος σε μια 24 επιπέδων κλίμακα (κλίμακα καθαρής περιεκτικότητας, kt).

Γραφή σε διαμαντιέρα


Στην περίπτωση της γραφής με διαμάντι, ένα μυτερό διαμάντι χρησιμοποιείται για να χαράξει ένα κείμενο μέσα στην βέρα. Σε αυτή την μορφή γραφής μπορούμε να επιλέξουμε μεταξύ διαφόρων ειδών γραφής και συμβόλων, όμως δεν μπορούμε να πραγματοποιήσουμε καμία μορφή προσωπικής γραφής.

Γραφή με Laser


Στην περίπτωση της Laser γραφής η βέρα υπερθερμαίνεται με την βοήθεια ενός υπερευαίσθητου Laser, για να γραφεί το κείμενο. Αυτή η μορφή της γραφής ανοίγει νέες δυνατότητες, αφού με τον τρόπο αυτό μπορούν να υλοποιηθούν απλά κείμενα ή σύμβολα, αλλά και προσωπικές γραφές καθώς και δακτυλικά αποτυπώματα.